• جمع: 0 ریال
    • جمع: 0 ریال

انواع سبک های قلم زنی

انواع سبک های قلم زنی
3396

انواع سبک های قلم زنی

هنر قلمزنی سابقه ای بس طولانی و تاریخی دارد و یکی از رشته های هنرهای سنتی ایران است که در دسته بندی،در ردۀ هنرهای صناعی و در گروه فلز کاری قرار دارد. این هنر گرانمایه و زیبا که بیانگر فرهنگ و تمدن قوم ایرانی است ابتدا به صورت حجاری در بدنه کوهها و روی سنگهای ساختمانی کاخهای پادشاهان و بناهای تاریخی و حتی در دوران غارنشینی دیده شده است. بعدها هنر حجاری، تبدیل به حکاکی و سپس قلمزنی گردیده و نقوش و تصاویر از روی سنگهای ساختمانها و بدنه کوها به روی سنگ های قیمتی مخصوصاً عقیق منتقل گردید و «حکاکی» نامیده شد. عاقبت فلزات از جمله طلا و نقره و مس و برنج و فولاد زمینه اصلی این نقوش و خطوط زیبا و دلپسند قرار گرفته و هنر«قلمزنی» نام گرفت. و یا به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم یا ضربه چکش و بر روی اجسام فلزی.

 

انواع سبک‌های قلم‌زنی

۱. برجسته‌کاری

در این نوع قلم‌زنی ابتدا پشت کار را قیر کرده، سپس طرح را روی کار کاربن می‌کنند و با استفاده از قلم نیم‌بر طرح را تثبیت می‌کنند. پس از تثبیت طرح، قیر را از پشت کار خارج کرده و این بار سطح پردازش شده را قیر اندود کرده و توسط قلم‌هایی که عبارت‌اند از قوشه، کف رو، کف تخت و... ظرف را برجسته می‌کنند.

خطوط نیم‌بر شده در پشت کار، راهنمای عمل قلم‌زنی است. پس از اینکه عمل برجسته‌کاری صورت گرفت، مجددا قیر را به سمت اولیه برگردانده و در این مرحله روسازی و زمینه کردن کار انجام می‌شود.

۲. نیمه برجسته‌کاری

در این قلم‌زنی به جای استفاده از قلم‌های برجسته کاری از قلم‌های معمولی استفاده می‌شود و به جای این‌که کار را از پشت برجسته کنند، از طرف مقابل آن قدر زمینه را پایین می‌برند که سطح پردازش شده نمایان شود.

۳.  ریزه قلم‌زنی

در این روش، کار پس از قیر شدن طراحی شده و سپس نیم‌بر و روسازی و زمینه می‌شود که دارای برجستگی نیست و بیشتر از طرح‌های گل و مرغ اسلیمی و... استفاده می‌شود.

۴.  حکاکی

در این روش کار، به جای استفاده از چند قلم تنها از یک قلم استفاده شده و این قلم، عمل قلم‌زنی را انجام می‌دهد. در واقع در این نوع قلم‌زنی، با استفاده از قلم تیزی گوشت فلز کنده می‌شود.

۵. مشبک‌کاری

در این روش به جای اینکه مثل ریزه قلم‌زنی زمینه بزنند یا مثل برجسته‌کاری زمینه را بخوابانند، زمینه را از سطح فلز جدا می‌کنند. از این روش معمولا در قدیم در ساخت چراغ‌های فانوسی و محل‌هایی که قرار است از آن‌ها آب عبور کند استفاده می‌شد.

بیشتر فرآورده‌های فلزی که ظرف یک قرن اخیر در ایران ساخته شده از مس است که بسیاری از این فرآورده‌ها برای مصارف روزانه ساخته شده و بدون تزیین هستند و عنصر اصلی زیبایی آن‌ها همان شکل آن‌ها است ولی ظروف مسی که ارزش نمایشی بیشتری داشته‌اند معمولا مورد توجه صنعتگران و هنرمندانی چون قلم‌زن و کنده‌کار و گاه برجسته‌کار قرار گرفته‌اند.

اصفهان همیشه از مراکز مهم هنر قلم‌زنی ایران بوده و هست و در حال حاضر بیشترین تعداد کارگاه‌های صنایع دستی اصفهان را کارگاه‌های قلم‌زنی مس و برنج تشکیل می‌دهد و تعداد شاغلین این رشته نسبت به سایر رشته‌ها بیشتر است.

دامنه‌ی هنر فلزکاری در ایران بسیار وسیع است؛ از جمله می‌توان از هنر مشبک‌کاری نام برد که وسایلی از قبیل فانوس، آباژورهای پرنقش و نگار مسی و برنجی، بخوردان، گلدان و پوشش بطری را شامل می‌شود. مواد اولیه‌ی اصلی مورد مصرف سازندگان فرآورده‌های مس و برنج شامل مس، برنج و آلیاژهای این دو است.

ابزار کار صنعتگران این رشته از دو دسته تشکیل می‌شود؛ یک دسته ابزاری که در مرحله‌ی ساخت محصولات مورد مصرف قرار می‌گیرد مانند دستگاه خم‌کاری، فرچه، کوره برقی، سندان و چکش. دسته‌ی دیگر ابزاری هستند که در مرحله‌ی قلم‌زنی مورد احتیاج است مانند دستگاه قیر آب‌کنی، پرگار، انواع قلم آهنی، چکش و...


ارسال نظرات

توضیحات خود را در این قسمت بنویسید

تعداد نظرات ۰

    بازدید کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نقد یا نظر شما به نام خودتان در سایت ثبت شود، لطفاً وارد سایت شوید.
    طراحی و توسعه توسط فناوری اطلاعات رایساز